Khen thưởng và Kỷ luật trẻ: 12 điều nên và không nên

Các bậc cha mẹ và những người dạy trẻ cần được hướng dẫn về cách khen thưởng và kỷ luật trẻ để giúp trẻ phát huy những điểm mạnh và sửa đổi hành vi chưa phù hợp.

  1. Khích lệ hành vi tốt. Hãy nói rõ ràng điều bạn đang khích lệ trẻ làm và cảm nhận của bạn như thế nào. Ví dụ, bạn có thể nói “bố/mẹ đã xem hết trang bài tập về nhà con đã làm. Bố/mẹ cảm thấy rất vui”. Điều này làm cho trẻ tự tán dương mình bằng ý nghĩ “mình có khả năng”.
  2. Hãy kiên nhẫn. Hãy theo sát những quy định bạn đã đề ra. Không chấp nhận những hành vi không cho phép xảy ra dù chỉ một lần để rồi hy vọng rằng có thể kiểm soát được nó ở lần sau. Nếu bạn không thích hành vi đó, hãy nói với trẻ một cách rõ ràng tại sao bạn không thích và chắc chắn rằng những nguyên tắc bạn đã đề ra được áp dụng mỗi khi trẻ có hành vi sai.
  3. Hãy đảm bảo rằng mọi người lớn trong gia đình đều đối xử với trẻ theo cách tương tự. Nếu bố mẹ đối xử theo những cách khác nhau với trẻ, trẻ sẽ nhận thấy rằng nếu nó có hành vi không đúng với người này thì người kia sẽ đến bênh vực nó. Cha mẹ phải có cách kỷ luật con giống nhau.
  4. Hãy rõ ràng. Giải thích tại sao bạn không vui và tại sao bạn lại đang kỷ luật trẻ. Hãy đưa ra yêu cầu một cách cụ thể. Những yêu cầu này cần phải được đưa ra một lần. Các bậc cha mẹ nên nói cho trẻ điều gì cần làm chứ không phải điều gì không được làm. Ví dụ, hãy nói “Hãy về nhà trước 10 giờ tối” thay cho câu “Không được về nhà muộn”.
  5. Hãy bình tĩnh. Đừng nổi cáu. Nếu bố mẹ nổi cáu thì rất khó cho trẻ để hiểu được cách kìm chế cáu giận theo cách khác.
  6. “Thời gian bị phạt”. Điều này nghĩa là khi trẻ có hành vi sai, nó sẽ được yêu cầu đi ra ngoài (ví dụ, tới phòng khác trong nhà) và chỉ quay trở lại khi đã bình tĩnh hoặc sau một khoảng thời gian nhất định (ví dụ như khoảng 5 phút). Điều quan trọng là phải nói chuyện với trẻ sau khi thời hạn đã hết và thảo luận tại sao trẻ lại có hành vi sai và nó cảm nhận về điều đó như thế nào. “Thời gian bị phạt” phải gấp đôi “thời gian ngồi cùng trẻ”. Điều này nghĩa là thời gian chơi cùng trẻ hay nghe nó nói chuyện đôi lúc trong ngày.
  7. Bỏ những ưu tiên cho trẻ, ví dụ: bạn có thể nói với trẻ ai đang có hành vi sai và nếu người đó không cư xử đúng sẽ không được xem vô tuyến vào ngày đó.
  8. Thưởng ngắn hạn: điều này có thể thực hiện cùng với câu nói “khi nào – sau đó”, như là: “khi nào con ăn xong thì có thể ra chơi cùng các bạn”.
  9. Dành thời gian để nói chuyện với trẻ về những cảm nhận của trẻ cùng với những niềm hy vọng, nỗi sợ hãi và chia sẻ cảm giác của bạn với trẻ. Hãy đối xử với con bạn như là với người bạn tin yêu.
  10. Không sử dụng vũ lực trong bất kỳ hoàn cảnh nào: Một cái tát, dù trong những lúc quá nóng giận, cũng không làm thay đổi được tình thế trong một thời gian dài.
  11. Lập “Bản thoả thuận” với trẻ: Một “Bản thoả thuận” về hành vi và kỷ luật giữa cha mẹ và trẻ có thể giúp xác định rõ bạn mong đợi điều gì ở trẻ và cả hai bên cùng thoả thuận một kế hoạch. Ngược lại, khi trẻ có hành vi tốt thì bố mẹ nên đồng ý có quà thưởng đặc biệt cho trẻ nhưng nếu nó biểu hiện hành vi xấu thì phải bị phạt. Kế họach kiểu này cũng có thể giúp xác định nhiệm vụ mỗi bên.
  12. Điểm mấu chốt trong kỷ luật trẻ là thể hiện tình thương yêu và sự tôn trọng đối với con của bạn.

Linh Nga, biên dịch từ cuốn “Where there is no psychiatrist” của Vikram Patel.

Các bài viết khác:

Partner 01
Partner 02
Partner 03
MN Brainy house
Partner 05
Partner 07
YTCC